TÖDER Başkanı Enver Yücel, katsayı tartışmalarını değerlendirdi..
Yücel mesleki eÄŸitimin gerilemesinde katsayının büyük etkisi olduÄŸunu belirterek, ‘Bu sorun sadece onların deÄŸil tüm liselerin sorunu’ dedi.
Tüm Özel EÄŸitim Kurumları DerneÄŸi (TÖDER) BaÅŸkanı, UÄŸur Dershaneleri ve BahçeÅŸehir Ãœniversitesi’nin kurucusu Enver Yücel, katsayı tartışmaları ile ilgili görüşlerini AKÅžAM’a anlattı. ‘Bu kararı alanlar hangi bilimsel verilere, bilimsel araÅŸtırmalara dayanarak ve hangi çalıştayları yaptılar’ diye soran Yücel, meslek liselerindeki gerilemenin nedeninin ise katsayı uygulaması olduÄŸunu söyledi.
Katsayı sadece meslek liselerini mi kapsıyor?
Ãœlkemizde üniversiteye giriÅŸin tarihi oldukça eski ama merkezi sınav ve yerleÅŸtirme 1974′te baÅŸlıyor. 1999 yılına kadar üniversiteye giriÅŸte okul ayrımı ve katsayı yok. 1999′da halen tartışılan bir kararla zamanın YÖK Yürütme Kurulu meslek liseleri için üniversiteye giriÅŸte diÄŸer liselerden farklı bir yerleÅŸtirme puanı hesaplanması gerektiÄŸine karar veriyor. Aslında katsayı sadece meslek liselerinin deÄŸil fen liselerinin hatta tüm liselerin sorunu, çünkü öğrenciler lisede seçtiÄŸi alanlara göre üniversiteye yönlendiriliyor. Okullarda seçilen alanlara da bazı kısıtlamalar getiriliyor. ÖrneÄŸin fen liselerinde okuyan bir öğrenci hukuk okuyamıyor. Çünkü fen liseleri sayısal olarak kabul ediliyor ve öğrencileri de sayısalcı, oysa hukuk ‘Türkçe matematik’ bölümü. Ä°lginç olan bu kararı ortaya çıkaran gerekçenin çoktan unutulmuÅŸ olması, bu karar mesleki eÄŸitimi geliÅŸtirmek amacıyla alınmıştı. Oysa mesleki eÄŸitimin durumu içler acısı.
Katsayı sorunu nereden çıktı?
1999 yılına kadar ülkemizde meslek liseleri ile genel liseler arasında herhangi bir fark yoktu. 1999 yılında YÖK kararıyla ve amacı mesleki ve teknik eğitimi geliştirmek olarak açıklanan bir değişiklikle meslek liseleri ile genel liseler arasında üniversite girişte farklı katsayı uygulanmasına karar verildi. O günden bugüne kadar bu karar çerçevesinde mesleki eğitim gelişti mi geriledi mi? Bu sorunun yanıtı verilmeli.
Bu sorunun yanıtı, o günden bugüne meslek liseleri geriledi. Bunda en etkili değişkenin meslek liselerinin önündeki katsayı uygulaması olduğunu düşünüyorum. Şu gerçeği görmezlikten gelemeyiz. Öğrenciler meslek liselerine nasıl ve niçin gidiyor? Katsayı yüzünden meslek liselerine ilgi neden azaldı? Ülkemiz ekonomik sorunları olan, gelişmekte ve kıt kaynakları olan bir ülke, meslek liselerine giden öğrenciler kendi istekleriyle değil büyük oranda velilerin yönlendirmesiyle bu okullara yöneliyor. Anne baba çocuğunun bir meslek sahibi olmasını ve hayata atılmasını, iyi okursa oradan da üniversiteye gitmesini istiyor. Meslek lisesi öğrencisinin üniversiteye gitmesinin önü kapatılırsa sanki bir hakkı elinden alınmış gibi düşünerek çocuğunu meslek lisesine vermiyor.
Ä°mam hatip liseleri bu sorunun neresinde?
Burada meslek liseleri ile imam hatip liselerini ayrı tutmak gerek. Ä°mam hatip lisesine giden veya çocuÄŸunu gönderenlerin yüzde 90′ı Ä°slami deÄŸerleri öğrenmesi ve iyi bir lise mezunu olmasını isteyerek kayıt yaptırıyor. Veli imam hatip liselerinde çocuklarının hem dini deÄŸerlerine göre eÄŸitim görmesini hem de üniversiteyi kazanmasını istiyor. Sözün özü; imam hatipler meslek lisesi deÄŸildir. Ä°mam hatiplilerle anket yapılsa kaçı imam olmak ister. Ankete de gerek yok. Kız öğrenciler herhalde imam olamayacak. 1999′da alınan kararın mesleki eÄŸitimi geliÅŸtirme ve üniversite giriÅŸte adaleti saÄŸlama anlayışıyla deÄŸil daha az sayıdaki imam hatiplinin üniversiteye girmesine imkan tanımaya yönelik olduÄŸunu düşünebiliriz.
Katsayı konusunun üç önemli boyutu var; İdeolojik, hukuki, teknik ve eğitim bilimi. Meseleye her zaman olduğu gibi eğitimi bilimi açısından bakmak istiyorum. Öncelikle ülkemizin kendi koşulları, yerel koşulları önemlidir. Ancak evrensel doğrular ve gerçekleri göz ardı etmemiz mümkün değil. Şunu bilmeliyiz; dünyada üniversiteye girişte hangi teknikler uygulanıyor. Öğrenciler üniversiteye nasıl gider? Dünyanın diğer ülkeleri üniversitelerine öğrenci yerleştirirken hangi kriterleri kullandıklarını göz ardı edemeyiz. Yani üniversitelerimizi dünyadan soyutlayamayız.
TÄ°CARET LÄ°SESÄ° MEZUNU HARVARD’A GÄ°DEBÄ°LÄ°R
Dünyada meslek liselilerin üniversiteye girişi nasıl oluyor?
Mesleki ve teknik eÄŸitim veren okulların mezunları dünyanın diÄŸer ülkelerinde üniversiteye gidemiyor mu veya herhangi bir engelle karşılaşıyorlar mı? Türkiye’de ticaret lisesi mezunu bir öğrenci Harvard Ãœniversitesi Ekonomi Bölümü’ne baÅŸvursa almazlar mı ve onun giriÅŸ kriterleri diÄŸer öğrencilere göre farklı olur mu? Hayır, kesinlikle olmaz. Harvard Ãœniversitesi’nin giriÅŸ koÅŸullarında böyle bir ÅŸey yoktur. Veya ülkemizde motor meslek lisesinden mezun olan öğrenci Stanford Ãœniversitesi’ne baÅŸvursa ve giriÅŸ koÅŸullarını saÄŸlasa meslek lisesi öğrencisi olduÄŸu için almazlar mı? Alırlar, asla zorluk çıkarmazlar.
Sorun sizce ne?
Ülkemizde arz talep deyin, yetersiz kontenjan deyin, öğrenciler bir sınava giriyor. Bu bir sıralama sınavı ve sadece bizde uygulanmıyor. Sorun sınav değil; dünyanın birçok yerinde bu var. Dünyanın belki de başka hiçbir ülkesinde merkezi yerleştirme yapılmıyor. Üniversiteler kendi öğrencilerini seçme hakkını kullansalar, kriterleri belirleseler sorunu daha kolay çözebiliriz. Üniversitelerimizi geliştirmek istiyorsak rekabet etmelerini sağlamalıyız. Bunun başlangıcı da öğrencilerini seçme hakkı vermektir.
Tartışma 10 yıldır ‘kat’lanarak sürüyor
YÖK’ün Prof. Dr. Kemal Gürüz’ün baÅŸkanlığında aldığı karar, uygulanmaya baÅŸladığı günden bu yana Türkiye gündemini meÅŸgul etti. Tartışmanın temelinde ise imam hatipler yer alıyor. 28 Åžubat sürecinde imam hatiplerin önünü kesmek için konulan katsayı tüm meslek liselileri etkileyince tartışma çıktı. YÖK temmuz ayında aldığı bir kararla ‘katsayı’ uygulamasına son verdi. Ancak YÖK kendi aldığı kararı uygulamaya koyamadı. Danıştay 8′inci Dairesi yürütmeyi durdurma kararı aldı. YÖK ise ilk adım olarak katsayıları yeniden koymayı ancak bindelik bölümleri üzerinde deÄŸiÅŸiklik yapmayı planladı. EÄŸitimcilerin bir bölümü sorun üzerinde hemfikir. EÄŸitim-Sen eÄŸitimdeki tek sorunun katsayı imiÅŸ gibi sunulduÄŸunu vurgulayarak ‘AKP’nin seçmenlerine vermiÅŸ olduÄŸu politik bir söz nedeniyle katsayının arkasına gizlenerek verilmiÅŸ bir karar’ açıklaması yaptı.
TÜRK EĞİTİM-SEN: HUKUKA DARBE
EĞİtÄ°mcÄ°lerÄ°n en büyük sendikası Türk EÄŸitim-Sen, Danıştay’ın katsayı kararını meslek liselerine vurulan bir darbe olarak görüyor. Meslek lisesi mezunlarının maÄŸdur edildiÄŸini savunan Sendika, ‘Katsayıyı imam hatip liselerine getirip dayamak yanlış. Meslek lisesi mezunlarının maÄŸduriyeti unutulmakta. Elektrik bölümünden mezun olmuÅŸ bir öğrenci ‘Elektrik MühendisliÄŸi’ne giremiyor ise büyük bir eÅŸitsizlik söz konusu. Danıştay’ın bu hususu atlaması hukuka vurulmuÅŸ bir darbedir’ açıklamasıyla tartışmaya katıldı.
EĞİTİM BİR-SEN: KABUS GİBİ
Memur-Sen’e baÄŸlı EÄŸitim Bir-Sen de kararı ideolojik olarak deÄŸerlendirerek, ‘Katsayı ve sınav sistemini deÄŸiÅŸtirme kararı YÖK’tedir. Ortaöğretim gençliÄŸinin büyük bölümünün yüksek öğretim görme hayallerine kabus gibi çöken 28 Åžubat ara rejiminin katsayı adaletsizliÄŸi bir an önce son bulmalıdır’ açıklamasıyla Danıştay’ı eleÅŸtirdi.
Amaçları oy devşirmek
TBMM Milli EÄŸitim Komisyonu üyesi CHP Yalova Milletvekili Muharrem Ä°nce, ‘AKP mutfağında çalışmış bir kiÅŸinin YÖK BaÅŸkanı olması ve YÖK üyelerinin ideolojik bir ÅŸekilde belirlenmesinden sonra alınan kararın ideolojik olmadığını kimse iddia edemez. EÅŸitsiz bir sistem daha da eÅŸitsiz hale getirilmiÅŸtir. YÖK’ün niyeti mesleki eÄŸitimin sorunlarını çözmek deÄŸil, imam-hatipler üzerinden oy devÅŸirmek.
Hürriyet Yazarı Yılmaz Özdil
Ä°mam hatipli risk almıyor ‘… VÄ°CDAN adaletli olmalı.
Düz liseye giden çocuk, risk alıyor. Moda deyimle, ‘risk grubunda’dır… Ãœniversiteyi kazandı kazandı… Kazanamadı, mesleksiz kalıyor, ayazda… Dolayısıyla bu aldığı riskin bir ödülü olmalı: Katsayı avantajı. Meslek lisesini tercih eden çocuk, düz liseye gidenin aldığı riski almıyor. Ãœniversiteyi kazandı kazandı… Kazanamadı, altın bileziÄŸi, mesleÄŸi var.
… Ä°mam hatibi tercih eden çocuk ise… Hem
düz liseye gidenin göze aldığı riski almıyor hem de, meslek lisesine gidenlere göre avantajlı. Çünkü, üniversiteyi kazandı kazandı… Kazanamadı, imam olarak, iÅŸi garanti, devlet güvencesiyle baÅŸlıyor.
MİLLİ Eğitim Bakanı Nimet Çubukçu
Hukuka uygun deÄŸil
‘Bu konu, ortaöğretimi, ortaöğretimden üniversiteye geçiÅŸ sistemi her ÅŸeyi doÄŸrudan ilgilendiriyor. Kararın tek bir boyutta, oransal olarak çok düşük olmasına raÄŸmen imam hatipler baz alınarak verildiÄŸini düşünüyorum. Gerekli olursa bakanlık olarak, YÖK ile Türkiye’nin geleceÄŸi olarak gördüğü bu meselenin çözümü için üzerimize ne düşerse o yönde çaba sarf edeceÄŸiz. Açık söylüyorum Danıştay, eÄŸer ‘YÖK bu kararı alamaz’ diyorsa, YÖK, 1997 yılındaki kararı da alamazdı o zaman. Onu alabildiÄŸine göre bunu da alabilir.”
Mustafa Birden
Ä°DEOLOJÄ°K DEMEYE KÄ°MSENÄ°N HAKKI YOK
Danıştay BaÅŸkanı Mustafa Birden katsayı tartışmalarına, yaptığı yazılı bir açıklamayla sert tepki gösterdi. Birden. açıklamasında ‘Karar ideolojiktir’ diyen BaÅŸbakan ErdoÄŸan’a da cevap verdi.
Açıklamada ‘Danıştay’da görülmekte olan sözü edilen dava hakkında eleÅŸtiri sınırlarını aÅŸan, daire kararını ideolojik olarak niteleyen açıklamalarını bir talihsizlik olarak görüyoruz.’ denildi.
Gül’den sükunet uyarısı
CUMHURBAÅžKANI Abdullah Gül, YÖK BaÅŸkanı ile görüştüğünü açıkladı ve katsayı kararına iliÅŸkin ‘Sükunetle takip etmek gerekir. Bir kargaÅŸaya mahal verilmemeli ‘ dedi. Gül, sıkıntıların sınava giren öğrencilere yansımadan uygun bir ÅŸekilde halledilmesi gerektiÄŸine inandığını da kaydetti.
