Uzmanlar, anne-babanın ”Oraya çıkmaya çalışma, düşersin”, ”Merdivenden tek başına inmeye kalkma, bacağın kırılır” gibi baskılayıcı tutumlarının, çocukta öz güven kaybına yol açabileceÄŸi uyarısında bulundu.
Ankara- Çocuk İstismarını ve İhmalini Önleme Derneği Yönetim Kurulu Üyesi ve Ankara Üniversitesi (AÜ) Tıp Fakültesi Çocuk Psikiyatri Anabilim Dalı öğretim üyesi Prof. Dr. Runa İdil Uslu, çocuğun anne ve babası başta olmak üzere kendisine bakım veren kişiyle ve okul döneminde öğretmeni ile kurduğu yoğun bağ ve kuvvetli ilişkinin, çocuğun ruhsal gelişimi ve kişilik kazanımı için çok önemli olduğunu söyledi.
Bakım ve eğitim veren kişilerin, çocuğu koruma ve kollamaya yönelik davranış ve tutumlarında dikkatli olmaları gerektiğini vurgulayan Uslu, şunları kaydetti:
”Ebeveyn tarafından ‘Oraya çıkmaya çalışma, düşersin, sonra kolun kanar’, ‘Merdivenden tek başına inmeye kalkma, düşersin bacağın kırılır’, ‘KoÅŸma, canın yanar, hastaneye götürmek zorunda kalırız, doktor iÄŸne yapar’ gibi çocuÄŸun özerk ve giriÅŸimci nitelikteki davranışlarının sürekli felaketlerle yol açabileceÄŸi duygusunun verilmesi yanlıştır. Anne babanın bu tür eylemleri, çocuÄŸun giriÅŸimciliÄŸini kısıtlayan müdahalelerdir. ÇocuÄŸu, kendi başına karar veremeyen, ürkek, pasif, çekingen hale getirebilir, öz güven kaybına yol açabilir.”
”Çocuk, eylemlerinin sonuçlarına iliÅŸkin korkutulmamalı”
Uslu, ebeveynlerin, çocuklarını korumak zorunda olduÄŸunu ancak bunu yaparken dozunun ayarlanması gerektiÄŸini ifade ederek, ”Bu ayarlanırken çocuk, eylemlerinin sonuçlarına iliÅŸkin korkutulmamalıdır. Bu tür tutumlar, çocukta anne ve babadan ayrılma kaygısı yaÅŸamasına yol açabilir. O zaman da çocuk, yanında anne babası olmadan hareket edemez, karar veremez, birey olamaz ve özerkliÄŸini kazanamaz” uyarısında bulundu.
Ayrılma kaygısının geliÅŸmesi halinde öğretim döneminde ”okul reddi”ne yol açabileceÄŸine de dikkati çeken Uslu, bazı anne babaların, çocuÄŸun yerine her ÅŸeyi yapma eÄŸiliminde olduÄŸunu bildirdi.
Uslu, bunun ebeveynlerce bazen zamansızlıktan, yoğun iş temposundan, bazen titizlikten, mükemmelliyetçilik anlayışından, bazen de çocuğun kendi başına beceremeyeceği endişesiyle yapıldığını dile getirdi.
Bu tutumun çocuÄŸun okul öncesi dönemde kazanabileceÄŸi becerileri olumsuz yönde etkilediÄŸini ifade eden Uslu, ”Bu durumda çocuklar, yanlarında anne baba olmadan herhangi bir ÅŸey yapamayacaklarına inanarak, güvensiz ve endiÅŸe içinde okula baÅŸlıyorlar. Anne babaları yanlarında olmadığında da kendilerini yalnız ve aciz hissediyorlar. Kendi baÅŸlarına yapabilecek becerileri geliÅŸtiremedikleri için özellikle okul döneminde panik yaşıyorlar ve öz güven kaybı geliÅŸtirerek okulu reddedebiliyorlar” diye konuÅŸtu.
Uslu, özellikle öz güven kaybı ve endiÅŸe yüzünden okula giderken sorun yaratan çocuklara karşı ailelerin temkinli olması, çocuÄŸuna karşı anlayışlı olması, öfke ile bağırmaması ya da çocuÄŸunu azarlamaması tavsiyesinde bulundu. ÇocuÄŸun okula gitmekten çekinmesinin baÅŸkalarıyla paylaşılmaması, çevrenin çocuÄŸa yorumda bulunmalarına izin verilmemesi gerektiÄŸini de vurgulayan Uslu, ”Hala sınıfa girmedin mi?’, ‘ArkadaÅŸların sınıfta, sen ne geziyorsun koridorda?’ ya da ‘Ayıp ayıp, hala anneni bırakamıyor musun?’, ‘Hala büyümedin mi? gibi yaklaşımlardan uzak durulmalı” önerisinde bulundu.
Uslu, çocuğa karşı kararlı olunması ancak ihtiyacı olduğunda ailesinin her zaman yanında olacağı güvenin hissettirilmesi gerektiğini ifade ederek, çocuğa istediğinde sorunlarıyla baş edebileceği konusunda güvenildiğinin hissettirilmesi gerektiğinin altını çizdi.
